ທສົງ-ເມ່ງ ຫວ່າ 30 (Proverbs 30)

ທສົງ-ເມ່ງ ຫວ່າ 30

ອາ^ກູ ກ໊ອງ ເຍີຍ ຫວ່າ

¹ ນ້າຍ ເຊ ຢາ^ເຄ ເຍີຍ ຕອນ, ອາ^ກູ, ໂຕ່ວ ເຍີຍ ຫວ່າ. *

ນ້າຍ ລ່ານ ມ່ຽນ ກ໊ອງ ບົ໋ວ ອິ^ທີ^ເອນ,

ເຊ ບົ໋ວ ອິ^ທີ^ເອນ ເຖສົາ ອູ^ຄານ, *

² “ເປີ໊ຍ ຕສວັ໋ງ ມ່ຽນ ເຢຍ ເກົ້າ ຫຮງົງ, ຕສູ໊ງ ໄມ້ ຝຸນ ເປ໋ນ ປ້າມ ມ່ຽນ.

ເຢຍ ຢ່າ ໄມ້ ເປັຍ ໂຮຍ້ວ ຮນັ້ງ ປ້າມ ມ່ຽນ ເປັຍ ໂຮຍ້ວ.

³ ເຢຍ ໄມ້ ໂຫະ ເຈ໋ຍ ທສົງ-ເມ່ງ ເຍີຍ ເຈົ໊າ.

ເຢຍ ຢ່າ ໄມ້ ມ່າຍ ວ່ວນ ຕສາງ ຮິ້ວ ຕຸ໊ ທສີງ-ເດສ່ງ ວົ້ວ ເຕົ້າ.

⁴ ຫາຍ ເຕົ້າ ຝາວ ລູ່ງ ແອ໋ງ ເອຈ່ຍ ຕ້າຍ?

ຫາຍ ເຕົ້າ ເຕສ໊າະ ດສຢ໋າວ ກັ໊ບ ຕສຸ໊ນ ຢຽມ ນິ່ນ ເຍີຍ ປົ໌ວ-ຕສ໊າງ-ອໍ?

ຫາຍ ເຕົ້າ ຫລົ່ງ ລຸຍ ເປວ ວວມ?

ຫາຍ ເຕົ້າ ຫລຽບ ເດົາ-ເປີ້ຍ ຈົ່ມ ເຍີຍ ຕ໋ອງ?

ວົ້ວ ເຕົ້າ ເຍີຍ ບົ໋ວ ເຫ່ວ ຫາຍ ຫຍູ່ງ?

ນິ່ນ ເຍີຍ ຕອນ ເຍີຍ ບົ໋ວ ເຫ່ວ ຫາຍ ຫຍູ່ງ?

ເມີ່ຍ ຕສູ໊ງ ຮິ້ວ ເຍີຍ ຊ່າະ?

⁵ “ທິນ-ຮູ່ງ ເຍີຍ ໂຈ໋ວໆ ຫວ່າ ປຸນ ທສີງ ຕສຽນ ເຍີຍ.

ນິ່ນ ໂຕສ໋ວ ທ້ອງ-ປ້າຍ ເປວ ດ້າວ ເຂົາ ນິ່ນ ເຍີຍ ມ່ຽນ.

⁶ ໄມ້ ຕູ໋ງ ຈາ ທິບ ຫາຍ ຫຍູ່ງ ເປັຍ ນິ່ນ ເຍີຍ ຫວ່າ.

ເດສ໋ຍ ນິ່ນ ອ໋ອຍ ກ໊ອງ-ເຫມ ເມີ່ຍ

ຢ່າ ປວັດ ເມີ່ຍ ເປ໋ນ ກ໊ອງ-ແປະ ເຍີຍ ມ່ຽນ.

⁷ “ທິນ-ຮູ່ງ ອ່າ, ເຢຍ ອ໋ອຍ ໂທ້ ອີ ຫຍູ່ງ ເມີ່ຍ.

ເຢຍ ໄມ້ ແກ້ງ ໄຕ່, ນ້າຍ ເຕີ໋ຍ ອີ ຫຍູ່ງ ໂທ້ ໄມ້ ຕູ໋ງ ແຫງ່ງ, ໄມ້ ປຸນ ເຢຍ.

⁸ ໂທ້ ປຸນ ກ໊ອງ-ແປະ ເຖສົາ ຈ໊າ ເຍີຍ ຫວ່າ ເລີ່ຍ ໂກ ເຢຍ.

ໂທ້ ໄມ້ ຕູ໋ງ ປຸນ ເຢຍ ປະຫລະ ຈົ່ມ ໄຟ ປຸ໊ດ ຕສ້ອຍ.

ໂທ້ ປຸນ ເຢຍ ເກົ໋າ ຫຍັ່ນ ເກົ໋າ ຮົບ ຮນັ້ງ.

⁹ ເດສ໋ຍ ເຢຍ ຕຸ໊ ຫຍັ່ນ ເປ໊ວ ຢ່າ ໄມ້ ຫຍ່ຽມ ຕສ໊ຽວ ຕສ່ຽວ ກ໊ອງ,

‘ຕສ໊ຽວ ເຊ ຫາຍ ເຕົ້າ?’

ໄຟ ເດສ໋ຍ ເຢຍ ຈົ່ມ ຕ້າຍ ຕສ່ຽວ ໜິ່ມ ກະນ້າຍ,

ປຸນ ເຢຍ ເຍີຍ ທິນ-ຮູ່ງ ເຍີຍ ເມ່ງ ມ່າຍ ຫວຸຍ.

¹⁰ “ໄມ້ ຕູ໋ງ ຕ້ານ ໂປວ ປຸນ ນິ່ນ ເຍີຍ ຕສ໊ຽວ ໝວັງ,

ເດສ໋ຍ ນິ່ນ ຕສ໋ຽວ ເມີ່ຍ, ຝຸນ ເມີ່ຍ ຕ່ອງ ຕສຸ໌ຍ ອ໊ະ.

¹¹ “ມ່າຍ ເຕີ໋ຍ ມ່ຽນ ຕສ໋ຽວ ນິ່ນ ບົວ ເຍີຍ ເຕຍ

ຢ່າ ໄມ້ ປວັງ ຫວ່າ ປຸນ ມາ.

¹² ມ່າຍ ເຕີ໋ຍ ມ່ຽນ ຕສິ໋ວ ກັ້ນ ເຍີຍ ມຕສີງ ໝັ່ງ, ຝຸນ ກັ້ນ ທສີງ-ເດສ່ງ,

ມປ່າ ກັ້ນ ໄລ່ ຮລົບ ຢ່າ ໄມ້ ດສ໋າວ ເດສ່ງ.

¹³ ມ່າຍ ເຕີ໋ຍ ມ່ຽນ ໂຕສ໋ວ ເໝົາ, ມຕສີງ ຮລັງ,

ນິ່ນ ບົວ ມຕສີງ-ຈ໋າ ຕສະເກ້ງ ຮລັງ ໄຫ່.

¹⁴ ມ່າຍ ເຕີ໋ຍ ມ່ຽນ ມ່າຍ ຍ່າ ຮນັ້ງ ດສຸ ດ໊າວ,

ມ່າຍ ຍ່າ ຮນັ້ງ ດສຸ,

ຕສ່ຽວ ນະ ເດສ່ງ ເດົາ-ເປີ້ຍ ເຍີຍ ມ່ຽນ ຈົ່ມ ມ່ຽນ,

ເຊ ຢຽມ ຕສວັ໋ງ ມ່ຽນ ບຸດົ໋ງ ເຍີຍ ຕັ໋ງ-ຕົ໋ນ ມ່ຽນ.

¹⁵ “ວວມ-ປຢົມ ມ່າຍ ອີ ເຕົ້າ ເຊັຍ,

ນິ່ນ ບົວ ຕສັ່ນໆ ເຫ່ວ ຈ໊ຽນ ກ໊ອງ, ‘ປຸນ ອ໊ະ!
ປຸນ ອ໊ະ!’

“ຢຽດ ລິ໌ວ ໄມ້ ໄຮ່ ເກົ໋າ ມ່າຍ ປົວ ຫຍູ່ງ,

ຢຽດ ລິ໌ວ ໄມ້ ກ໊ອງ, ‘ເກົ໋າ ອ໊ະ,’ ມ່າຍ ເປຢີຍ ຫຍູ່ງ.

¹⁶ ເຊ ຢ້ຽມ ເກນ ເຖສົາ ໄມ້ ໄຮ່ ມ່າຍ ແຊງ-ຢູ໌ງ ເຍີຍ ມເຊັຍ ຕອນ,

ເຖສົາ ເດົາ-ເປີ້ຍ ອກາຍ, ໄມ້ ຕຸ໊ ວວມ ເກົ໋າ,

ເຖສົາ ໂຕ໌ວ ຢຽດ ລິ໌ວ ໄມ້ ກ໊ອງ, ‘ເກົ໋າ ອ໊ະ.’

¹⁷ “ມ່ຽນ * ຮວວດ ນິ່ນ ເຍີຍ ເຕຍ,

ໝັ່ງ ເຜຍ, ໄມ້ ໝວັງ ນິ່ນ ເຍີຍ ມາ ເຍີຍ ຫວ່າ,

ຕສ່ຽວ ຕສຸ ຮ໌ອງ ເຍີຍ ເໜາະ ອາ ເຍາະ ນິ່ນ ເຍີຍ ມຕສີງ ທສວດ,

ຢ່າ ຕສຸ ຕົ້ມ ຈ໊າງ-ງົ່ງ ຫຍັ່ນ ນິ່ນ ເຍີຍ ເຊີຍ.

¹⁸ “ເຢຍ ບົວະ ຮ່ອງ ເຈ໋ຍ ດ່າງ ເຍີຍ ມ່າຍ ປົວ ຫຍູ່ງ,

ເຢຍ ໄມ້ ເປັຍ ໂຮຍ້ວ ເຍີຍ ມ່າຍ ເປຢີຍ ຫຍູ່ງ,

¹⁹ ເຊ ຕົ້ມ ຈ໊າງ ຮນັ້ງ ຫາຍ ນໍ ໄດ໋ ວົ້ວ ລູ່ງ,

ນາງ ຮນັ້ງ ຫາຍ ນໍ ລຸ່ຍ ຫລະເປຢີ໊ຍ ກູ້ ຫງວ່າຍ,

ດສັ໊ງ ຮນັ້ງ ຫາຍ ນໍ ຢັ້ງ ຕົ້ມ ຄ້ອຍ ກະຍົ໌ວ,

ຕອນ ຮນັ້ງ ຫາຍ ນໍ ເຖສົາ ເຊັຍ ຈິວ ທົງ.

²⁰ “ຫຮຢຽນ ໂອກ໋ ເຍີຍ ມເຊັຍ ຕອນ ຮນັ້ງ ນ້າຍ ນໍ.

ນິ່ນ ຫຍັ່ນ ລິ໌ວ, ຊອດ ດສຸ້ຍ,

ຕສ່ຽວ ກ໊ອງ, ‘ເຢຍ ໄມ້ ໂຕສ໋ວ ຕ່ອງ ຫາຍ ຫຍູ່ງ.’

²¹ “ປຸນ ເດົາ ຕົ໌ງ ມ່າຍ ປົວ ຫຍູ່ງ,

ເດົາ-ເປີ້ຍ ດາມ ໄມ້ ຕຸ໊ ເຍີຍ ມ່າຍ ເປຢີຍ ຫຍູ່ງ.

²² ມ່າຍ ໂນ່ວ ເກົ໊າ ຕຸ໊ ໂຕສ໋ວ ຮູ່ງ,

ມ່າຍ ມ່ຽນ ຫຮງົງ ມ່ຽນ ຕຸ໊ ຫຍັ່ນ ເປ໊ວ,

²³ ມ່າຍ ໄມ້ ມ່າຍ ມ່ຽນ ຮນ້ຳ ເຍີຍ ເຊັຍ ຕຸ໊ ໂອກ໋ ຫລົ່ງ,

ຢ່າ ມ່າຍ ໂນ່ວ ເປີ໌ຍ ຕຸ໊ ໂຕສ໋ວ ຕສ໊ຽວ ຕີ໊ ນິ່ນ ເຍີຍ ເປຢົ໊າ-ຕສ໊ຽວ ໝ່າ.

²⁴ “ເດົາ-ເປີ້ຍ ມ່າຍ ເປຢີຍ ຫຍູ່ງ ກະນ້າຍ ໄຝ! ເຍີຍ,

ມປ່າ ຕສະເກ້ງ! ທສົງ-ເມ່ງ ໄຫ່.

²⁵ ດສ໊ຽວ ທຈະ ໄຝ,

ມປ່າ ອກາຍ ກອງ ນິ່ນ ບົວ ຫລິ່ວ ເລີ໌ຍ ຫຍັ່ນ ຮົບ.

²⁶ ຢຽມ ຫລະເປຢີ໊ຍ ເຍີຍ ຕົ້ມ ນ໌າວ ຢ່າ ໄມ້ ເຮ້ນ,

ມປ່າ ນິ່ນ ບົວ ຢຽມ ຫລະເປຢີ໊ຍ-ຖຈັງ ໂຕສ໋ວ ຕສຸ້ນ.

²⁷ ຈົ໊ບ-ເຫຍີ່ຍ ໄມ້ ມ່າຍ ຮູ່ງ,

ມປ່າ ນິ່ນ ບົວ ໄຮ່ ໄບ້ ຈ໊ຽນ ຕສຢັ້ງ ກວັ້ນ ເຍີຍ ມີ່ງ.

²⁸ ນາງ-ຕະ ຕີ໋ງ, ມ່ຽນ ຫລົ່ງ ປົ໌ວ ເຕສ໊າະ ຕຸ໊ ເຍີຍ,

ມປ່າ ນິ່ນ ໄຮ່ ຢຽມ ຮູ່ງ ຕິ່ນ.

²⁹ “ຫລາມ ເຕສົ໋າ ເດສວີ່ຍ ມ່າຍ ປົວ ຫຍູ່ງ,

ຢັ້ງ ເຈົ໊າ ເຕສ໊າະ ຫລ່າງ ມ່າຍ ເປຢີຍ ຫຍູ່ງ.

³⁰ ມ່າຍ ຊ່ຽນ, ເປີ໊ຍ ຕສວັ໋ງ ເຮ່ຍ ຕສ້ອຍ ນິ່ນ ເຮ້ນ ເຈ໋ຍ,

ໄມ້ ເຫວີ່ຍ ຫາຍ ຫຍູ່ງ ຮວິນ ອກາງ ດສ໋ວນ.

³¹ ໄຈ-ກ໋ອງ * ຢັ້ງ ເຈົ໊າ ເຕສ໊າະ ຫລ່າງ,

ຢ່າ ມ່າຍ ຢູ້ງ ໂກ໊ວ,

ແອ໋ງ ມ່າຍ ຮູ່ງ ເຕ໋ຍ ມ່າຍ ນິ່ນ ເຍີຍ ແປງ ເວີ່ຍ ກ໋ອມ. *

³² “ເຊ ກ໊ອງ ເມີ່ຍ ໂຕສ໋ວ ສີ່ ຫຮງົງ, ເທສງ ກັ້ນ ໂຕສ໋ວ ໂຮລ,

ໄຟ ຕ໊າ ເອ໊າະ ເຍີຍ ຕສະເອີ໋ຍ,

ອ໋ອຍ ຕສຸ ຫລົ່ງ ປົ໌ວ ປວັງ ຈ໊ຽນ ດສຸ້ຍ.

³³ ເຫວີ່ຍ ຕສຸ ມ່ຽນ ໂທຈ້ວ ງົ່ງ ຫຍໍ ຕສ່ຽວ ຕຸ໊ ຫຍໍ-ເຮມີຍ,

ເບ໊າະ ບະຕສອງ ຕສ່ຽວ ທສວດ ດສຢ໊າມ,

ທສົວະ ມ່ຽນ ເຖຈຍ ເຈ໌ຍ ຕສ່ຽວ ມ່າຍ ແດສງ ຈ໋າ ເຍີຍ ສີ່.”